Marramendja, zhurma në veshë, “rrahjet” e forta të zemrës, dhimbja e kokës, veçanërisht në pjesën e pasme të saj, janë disa nga shqetësimet më të shpeshta që na sinjalizojnë se ka ndodhur rritje ose ulje e vlerave të presionit të gjakut
Presioni rritet kur temperaturat ditore të ajrit janë më të ulëta, por edhe për shkak të disa zakoneve dimërore. Mjekët thonë se vlerat e presionit të gjakut janë mesatarisht më të larta për rreth 1,7 mm Hg gjatë dimrit. Edhe pse kjo mund të duket e parëndësishme, ekspertët paralajmërojnë se te personat që tashmë kanë presion të rritur të gjakut, ky rritje e vogël dimërore mund të çojë në hipertension të shkallës së parë, me vlera të presionit sistolik (të sipërm) 140–149 dhe diastolik (të poshtëm) 90–99.
Kush reagon më ashpër ndaj luhatjeve të temperaturës
Kur presioni arrin vlerat 140/90, trajtohet me masa parandaluese dhe medikamente përkatëse. Mjekët paralajmërojnë se edhe te vlerat lehtësisht të rritura 130-–139/85–89, pacienti duhet të ndërmarrë masa parandaluese, përdorim të rregullt të terapisë sipas udhëzimit të mjekut dhe një mënyrë jetese të shëndetshme.
Temperaturat më të ulëta të ajrit çojnë në ngushtimin (vazokonstriksionin) e enëve të gjakut dhe shpesh në rritje të presionit të gjakut. Nga ana tjetër, gjatë ngrohjes së papritur, enët e gjakut zgjerohen (vazodilatacion) dhe presioni mund të bjerë. Ndaj këtyre luhatjeve të temperaturës janë më të ndjeshëm personat me vlera të paqëndrueshme të presionit të gjakut, pacientët që trajtohen për hipertension dhe sëmundje kardiovaskulare, si dhe të moshuarit.
Si ndikon dimri në presionin e gjakut?
Vlerat e presionit të gjakut mund të rriten gjatë dimrit për shkak të kombinimit të disa faktorëve të ndryshëm të rrezikut. Disa nxiten vetëm nga moti i ftohtë, ndërsa të tjerët nga ndryshimet në zakonet e përditshme të jetesës, transmeton Telegrafi.
Enët e gjakut ngushtohen
Kur trupi ekspozohet ndaj të ftohtit, ai përpiqet të ruajë nxehtësinë. Për këtë qëllim lirohen hormone si norepinefrina, të cilat ngushtojnë enët e gjakut, duke e vështirësuar rrjedhjen e gjakut nëpër arterie. Zemra, për pasojë, punon më fort dhe rreh më shpejt për të pompuar gjakun, gjë që në fund çon në rritje të presionit të gjakut. Edhe te persona përndryshe të shëndetshëm, presioni mund të rritet lehtë gjatë muajve të dimrit. Te të moshuarit ose ata që tashmë kanë presion të lartë, kushtet dimërore mund të paraqesin një ngarkesë shtesë.
Drita e diellit është burimi kryesor i vitaminës D, ndërsa gjatë dimrit ditët me diell, veçanërisht në qytete, janë dukshëm më të pakta. Ditët janë më të shkurtra dhe kalojmë më shumë kohë në ambiente të mbyllura, çka mund të çojë në ulje të nivelit të vitaminës D. Studimet kanë lidhur nivelin e ulët të vitaminës D me presionin e rritur të gjakut, pasi kjo mund ta vështirësojë rregullimin efikas të qarkullimit të gjakut, megjithëse ekspertët theksojnë se rezultatet e studimeve nuk janë gjithmonë njëkuptimta.
Më pak aktivitet fizik
Niveli i aktivitetit fizik zakonisht është më i ulët gjatë muajve të dimrit. Shumica e njerëzve preferojnë të qëndrojnë në ambiente të mbyllura dhe lëvizin më pak. Me kalimin e kohës, së bashku me një ushqyerje dimërore më kalorike, mund të ndodhë rritje e peshës trupore. Pesha e tepërt është një faktor i njohur rreziku për zhvillimin e hipertensionit dhe sëmundjeve kardiovaskulare.
Stresi sezonal
Shoqata Amerikane e Psikologjisë thekson se rreth 41 për qind e njerëzve gjatë sezonit të festave janë në gjendje stresi të shtuar. Gati 9 nga 10 persona thonë se detyrimet festive u shkaktojnë stres. Organizmi në gjendje stresi çliron hormone si kortizoli dhe adrenalina, të cilat mund të rrisin përkohësisht dhe ndjeshëm presionin e gjakut.
Ndryshimet në ushqyerje dhe konsumimi i alkoolit
Dimri është sezoni i “ushqimit ngushëllues”. Vaktet e bollshme, ushqimet e kripura dhe ëmbëlsirat festive janë më të shpeshta në tryezë. Kripa (natriumi) çon në mbajtjen e ujit në organizëm, duke rritur vëllimin e gjakut, presionin mbi enët e gjakut dhe, rrjedhimisht, presionin e gjakut. Alkooli mund të ketë efekt relaksues në fillim, por konsumimi i tepruar i pijeve alkoolike gjatë festave mund të çojë në rritje të qëndrueshme të vlerave të presionit të gjakut.
Si të mbetet presioni i gjakut i qëndrueshëm edhe gjatë dimrit?
Disa ndryshime të vogla mund të na ndihmojnë të kontrollojmë mirë presionin edhe gjatë muajve më të ftohtë.
Kapele dhe doreza
Edhe pse tingëllon si frazë e zakonshme, është e rëndësishme të vishemi me shtresa kur dalim jashtë, të mbajmë kapele dhe doreza dhe të ruajmë një temperaturë të këndshme në ambientet ku qëndrojmë. Këshillohet kufizimi i qëndrimit jashtë kur temperaturat janë dukshëm nën zero. Ngrohni duart, këmbët dhe kokën për ta ndihmuar trupin të ruajë nxehtësinë.
Merrni mjaftueshëm vitaminë D
Nëse mund të qëndroni në diell në mënyrë të sigurt gjatë ditës, shfrytëzojeni këtë mundësi. Trupi prodhon natyrshëm vitaminë D kur ekspozohet ndaj dritës së diellit. Vitamina D mund të merret edhe përmes ushqimeve si peshqit e yndyrshëm detarë, të verdhat e vezës, qumështi i pasuruar me vitaminë D dhe kërpudhat. Nëse vendosni për suplementim, këshillohuni paraprakisht me mjekun.