Pagjumësia mund të shkaktohet nga ritme cirkadiane të vonuara që e pengojnë trurin të “fiket” natën
Shkencëtarët australianë nga Universiteti i Australisë së Jugut kanë zbuluar prova të forta se pagjumësia kronike mund të vijë nga çrregullime në ciklin e brendshëm 24-orësh të aktivitetit mendor të trurit.
Këto gjetje ndihmojnë në shpjegimin pse disa njerëz e kanë të vështirë të qetësohen natën, edhe kur janë fizikisht të lodhur.
Në studimin e publikuar në tetor 2025 në revistën Sleep Medicine, studiuesit ndoqën se si ndryshojnë modelet e të menduarit gjatë ditës tek personat me pagjumësi afatgjatë në krahasim me ata që flenë shëndetshëm. Ky është studimi i parë që regjistron në këtë mënyrë ritmet ditore kognitive.
Mendje tepër aktive tek personat me pagjumësi
Pagjumësia prek rreth 10 për qind të popullsisë dhe deri në një të tretën e të moshuarve. Shumë persona me këtë gjendje e përshkruajnë mendjen e tyre si tepër aktive ose vazhdimisht të zënë natën.
Edhe pse kjo gjendje mendore e natës shpesh është përshkruar si hiperaktivitet kognitiv, shkaku i saj themelor ka mbetur i paqartë.