E dini që çarçafët duhen larë çdo javë apo çdo dy javë, por çfarë ndodh me jastëkët mbi të cilët flini çdo natë?
Jastëkët e brendshëm shpesh anashkalohen, por mbajtja e tyre e pastër është po aq thelbësore për higjienë të duhur. Yndyrat e trupit dhe djersa kalojnë përmes këllëfit edhe kur ajo ndërrohet rregullisht, duke lejuar grumbullimin e baktereve. Për më tepër, jastëkët e brendshëm përmbledhin rreth vetes shumë merimanga, pluhur dhe alergjenë. Pra, sa shpesh duhet t’i lani në të vërtetë? Pyetëm ekspertët për ta zbuluar.
Sipas Robin Murphy, autores së Who Likes It Dirty dhe presidente e Maid Brigade, jastëkët që përdorni për gjumë duhen larë çdo tre deri në gjashtë muaj. “Mund të mos duken të ndotur, por ato gradualisht mbledhin yndyra, pluhur dhe djersë përmes këllëfit,” thotë Murphy.
Megjithatë, nëse keni alergji ose keni prirje të mbinxehni gjatë natës, ajo këshillon larjen rreth çdo tre muaj. “Ashtu si çarçafët e këllëfët, edhe jastëkët e brendshëm kanë nevojë për një freskim të rregullt edhe nëse shumicën e kohës nuk i shohim,” shton ajo.
Ndërkohë, jastëkët e fëmijëve duhet të lahen më shpesh, shpjegon Alicia Sokolowski, presidente dhe CEO e AspenClean. “Lani jastëkët e dhomës së fëmijëve idealisht çdo një deri në dy muaj, sepse ato mund të mbledhin më shumë papastërti dhe alergjenë.” Fëmijët, sidoqoftë, janë më të çrregullt!
Nga ana tjetër, jastëkët dekorativë (si ata që keni në divan) nuk kanë nevojë të lahen kaq shpesh. “Çdo gjashtë muaj deri në një vit është zakonisht mjaftueshëm, përveç rasteve kur flini shpesh mbi ta, keni kafshë shtëpiake që shtrihen mbi divan, ose hani shumë afër jastëkëve dekorativë”, thotë ajo. “Në ato raste, trajtojini njësoj si jastëkët e përdorimit të përditshëm”, transmeton Telegrafi.
Shenjat që tregojnë se është koha të lani jastëkët
Nëse nuk mbani mend herën e fundit kur i keni larë jastëkët, me shumë gjasa është koha t’i lani. Ka edhe disa shenja të tjera që duhen vëzhguar. “Nëse jastëku ka aromë të ndenjur ose të thartë, është bërë i sheshtë më shumë se zakonisht, ose ju shkakton teshtitje sapo shtriheni, atëherë me siguri është koha për ta larë”, shpjegon Murphy. “Zverdhja apo njollat e dukshme janë gjithashtu një shenjë e qartë.” Një jastëk i freskët duhet të jetë i butë, elastik dhe i pastër, nëse nuk është i tillë, ka ardhur koha për ta larë ose për ta zëvendësuar.
Si t’i lani jastëkët në rrobalarëse
Një rrobalarëse pa rotor qendror është mënyra më e mirë për të larë jastëkët. (Edhe pse mund të përdorni edhe rrobalarëse me rotor, ato mund të mos i pastrojnë aq mirë ose jastëku mund të ngecë.) “Lexoni etiketën e kujdesit, por shumica e jastëkëve prej poliesteri ose me mbushje alternative të puplave mund të lahen në rrobalarëse në program të butë, me ujë të ngrohtë dhe detergjent të lehtë”, thotë Murphy.
Nëse keni jastëkë me pupla natyrale ose pendë, kontrolloni etiketën. Shumë prej tyre mund të lahen, por zakonisht kërkojnë një shpëlarje shtesë dhe tharje me nxehtësi të ulët, së bashku me topa tharës për t’i rikthyer volum. Gjithmonë sigurohuni që jastëkët të thahen plotësisht për të shmangur mykun dhe lagështinë e brendshme.
A duhen larë të gjitha llojet e jastëkëve?
Megjithatë, jo të gjithë jastëkët mund të futen në rrobalarëse. “Përbërësit e brendshëm, si lateksi, shkumë e grirë ose materiale të tjera të avancuara, zakonisht nuk reagojnë mirë ndaj ujit të tepërt”, thotë Adam Tishman, bashkëthemelues dhe president i Helix Sleep. “Më e mira është të fokusoheni në pastrimin e këllëfit me kujdes, ndërsa jastëkun ta pastroni me metoda të lokalizuara vetëm kur është e nevojshme.”
Pra, cila është mënyra më e mirë për të hequr njollat e djersës? Tishman rekomandon përdorimin e një detergjenti të butë të përzier me ujë të vakët për pastrim lokal. Për njollat më të forta ose zbehjen e ngjyrës, soda e bukës, peroksidi i hidrogjenit dhe madje edhe rrezet e diellit mund të japin rezultate shumë të mira. “Nëse kujdeseni për një jastëk lateksi, ndiqni të njëjtën metodë pastrimi lokal, por kushtoni vëmendje të shmangni lagështinë e tepërt,” shton ai.
Nuk mund t’i lani jastëkët? Provoni këtë alternativë
Nëse nuk keni kohë për t’i larë jastëkët ose nuk mund t’i futni në rrobalarëse, Tishman sugjeron t’i lini jashtë në diell. “Mos e nënvlerësoni fuqinë e diellit kur bëhet fjalë për pastrimin e jastëkëve!” thotë ai. “T’i nxirrni jastëkët në diell për disa orë mund të ndihmojë të shkatërrohen bakteret, të largohet lagështia dhe të reduktohen aromat në mënyrë natyrale.”