Vizita e drejtorit të CIA-s, William Burns në Sarajevë, ku ai u takua me kolegë nga komuniteti i inteligjencës, anëtarë të Presidencës së Bosnjë-Hercegovinës dhe Ministrin e Punëve të Jashtme të Bosnje-Hercegovinës, është jashtëzakonisht e rëndësishme për vendin tonë, e cila mbart mesazhe të rëndësishme, sipas bashkëbiseduesve të Oslobogjenja. Pas Sarajevës, mediat raportuan se Burns ka vizituar edhe Beogradin. Ai dje, duke cituar burimet e mediave serbe, raportohet se është pritur nga BIA e kryesuar nga Vladimir Orliq.
Një person i besueshëm
“Vizita e zotit Burns është jashtëzakonisht e rëndësishme pikërisht në këtë moment, kur situata politike dhe e sigurisë në Bosnje dhe Hercegovinë është shumë e tensionuar, sepse forcat pro-boshnjake po luftojnë dhunshëm kundër elementëve shkatërrues nga Republika Srpska që po përpiqen të bëjnë BiH krejtësisht e pakuptimtë. Natyrisht që nuk mund ta bëjnë këtë, por po përpiqen të ndalojnë me pengesa procesin e zbatimit të reformave që do të na afronin me Bashkimin Evropian”, thekson analisti ushtarak dhe politik Djuro Kozar.
Ai thekson se prandaj është shumë e rëndësishme që Bosnja dhe Hercegovina të ketë mbështetjen e miqve dhe SHBA-të janë miku ynë i madh, gjë që u dëshmua me këtë vizitë.
Drejtori i CIA-s Uilliam Burns u takua në Sarajevë me anëtarë të komunitetit të inteligjencës, Presidencën e BeH dhe Ministrin e Punëve të Jashtme. Sociologu nga Beogradi, Dushan Janjiq, beson se këto biseda janë paksa të pazakonta, por edhe mesazh, duke qenë se kanë qenë me përfaqësues të qeverisë dhe me ata që janë në listën e sanksioneve të administratës amerikane.
“Ky është tashmë një mesazh i sigurisë politike. Ju nuk udhëtoni vetëm për të arritur në Sarajevë. Është e vërtetë se tema kryesore dhe problemi kryesor në Sarajevë është pikërisht ajo që është vënë në dukje që nga viti 2022 – secesionizmi. Pra, pika e arritur nga veprimet jo vetëm të Dodik, por edhe të parlamentit mbarëserb e shumë gjëra të tjera, thjesht kërcënon të përshkallëzohet ose, në rastin e CIA-s, të informojë lojtarët vendas për kufijtë që kanë arritur. Kjo është një vizitë shumë e rëndësishme. Të mos harrojmë edhe një moment – Joe Biden është ende president i Amerikës. Nuk do të lejojë që ndonjë Dodik, Vuçiq, Cvijanoviçka, nëse shikojmë nga ana tjetër, Radoiçiq e të ngjashme, t’ia prishin atë që ka bërë gjithë jetën e tij politike. Ai ishte i përfshirë edhe në Ballkan gjatë gjithë jetës së tij politike. Ata që nuk e kuptojnë këtë do ta futin veten dhe të gjithë ne në një problem të madh e të madh”, thotë Janjiq.
“Kolegët e komunitetit të inteligjencës së Bosnjë-Hercegovinës i raportuan zotit Burns për situatën e sigurisë, cilat mund të ishin rreziqet, nëse në disa momente marrëdhëniet ndërkombëtare do të dëmtoheshin aq shumë sa thjesht do të ndodhte një konflikt me intensitet të ulët. Kjo duhet të parandalohet dhe të parandalohet, por, për fat të keq, për shumë nacionalistë nga radhët e popullit serb, veprimtarisë së tyre armiqësore ndaj Bosnje-Hercegovinës i kontribuojnë deklaratat e funksioneve individuale në qeverinë shtetërore apo të entitetit”, nënvizon Kozar.
E gjithë kjo ilustrohet me një nga paraqitjet e fundit të anëtares së Presidencës së BeH-së, Zheljka Cvijanoviq për mediat serbe, kur ajo deklaroi se në Sarajevë ka një “urrejtje” të madhe ndaj çdo gjëje serbe.
“Kjo deklaratë është tendencioze dhe e pavërtetë, sepse Sarajeva nuk po shpreh urrejtje ndaj gjithçkaje që është serbe, por po shpreh kritika të arsyeshme ndaj autoriteteve në RS, të cilët duan të bëjnë shtet nga entitetet një nga një dhe që injorojnë BeH si një shtet”, thekson ai.
Në takimin me drejtorin e CIA-s ka marrë pjesë edhe Cvijanoviq, i cili është në listën e zezë amerikane. Denis Avdagiq, analist politik dhe i sigurisë nga Zagrebi, mendon se kjo nuk kontestohet, duke pasur parasysh se edhe Cvijanoviq është person në detyrë.
“Nëse doni t’i përcillni një mesazh dikujt në lidhje me Republikën Srpska dhe Milorad Dodik, mendoj se duhet të keni një person të besimit të tij të lartë. E vetmja gjë që do të më befasonte është nëse do të përpiqeshin ta bënin atë takim drejtpërdrejt me Milorad Dodik. Kjo do të ishte më problematike, por në fund të ditës, nëse i tregon diçka, duhet të kesh bashkëpunëtorët e tij të ngushtë”, thotë Avdagiq.
Kozar është i mendimit se amerikanët bëjnë dallimin mes Dodikut dhe Cvijanoviqit.
“Edhe pse për mendimin tim, në të vërtetë është e njëjta linjë antiboshnjake në çdo aspekt. Është e qartë se Dodik nuk do të ishte i ftuar në një takim. Ambasadori amerikan në Sarajevë nuk ka asnjë komunikim me Dodikun. Por është mirë që zonja Cvijanoviq ishte në atë takim, për të kuptuar edhe një herë se amerikanët janë me Bosnje-Hercegovinën dhe se SHBA-të do të kundërshtojnë çdo shkelje të tërësisë dhe integritetit të Bosnjë-Hercegovinës. Nuk është keq që zonja Cvijanoviq i ka dëgjuar të gjitha këto dhe se e di se politika e SHBA-së, kur bëhet fjalë për Bosnjë-Hercegovinën, nuk do të ndryshojë pavarësisht se kush është presidenti i SHBA-së”, nënvizon Kozar.
Avdagiq shton se vizita të tilla shërbejnë jo vetëm për të folur dhe për të informuar, por edhe për të dërguar një mesazh të caktuar “se pala amerikane është ende e interesuar, të vëzhgojë se çfarë po ndodh në Ballkan”.
“Dhe se ata janë ende të pranishëm atje si një garantues i caktuar i stabilitetit dhe ardhja e kreut të CIA-s është një vizitë e profilit të lartë në çdo aspekt të mundshëm, e rëndësishme për sigurinë dhe, në fund të fundit, bisedat ballë për ballë në të cilat shkëmbehen informacione ose mesazhe që përndryshe nuk do t’i kishit në asnjë mënyrë ose dërgohen nëpërmjet kanaleve të komunikimit. Pra, kjo, ajo që thonë amerikanët, është një deklaratë e caktuar, një sinjal, dhe të shkosh në Beograd është gjithashtu një vazhdim shumë i rëndësishëm i historisë, duke pasur parasysh se Serbia është vendimtare në kontekstin e sigurisë së BeH, sepse mund të bëhet një faktor përçarës. por nuk duhet të jetë”, vëren Avdagiq.
Presidenti i RS-së Milorad Dodik vuri në dukje dje se lufta kundër terrorizmit është obligim i gjithë botës së lirë dhe se në këtë kontekst është domethënëse vizita e drejtorit të CIA-s. Ai shtoi se “RS është e përkushtuar ndaj asaj lufte dhe mirëpret çdo bashkëpunim në atë zonë.”
Nuk është keq që zonja Cvijanoviq ka dëgjuar gjithçka dhe e di se politika e SHBA-së ndaj Bosnje-Hercegovinës nuk do të ndryshojë pavarësisht se kush është presidenti i SHBA-së.
“Republika Srpska kurrë nuk e ka kontestuar sovranitetin dhe integritetin territorial të BiH në përputhje me Marrëveshjen e Dejtonit dhe shkëputja nuk ka qenë kurrë politika jonë. Por Republika Srpska ka të drejtën e një lufte politike për statusin e saj, sipas letrës së Marrëveshjes së Dejtonit”, njoftoi Dodik.
Reagimi i Dodik erdhi një ditë pasi Burns zhvilloi takime me zyrtarë në Bosnje dhe Herzegovinë dhe komentet e nënpresidentit të PDP Igor Crnatok.
“Në foto shihet Zheljka Cvijanoviq me drejtorin e CIA-s, William Burns dhe ambasadorin amerikan “të urryer” Michael Murphy gjatë vizitës së tyre dje në Presidencën e BiH. Kaloi e gjithë dita dhe nuk dëgjuam asnjë fjalë nga zonja Cvijanoviq për këtë takim, për atë që ajo si përfaqësuese e Republika Srpska” i tha kreut të CIA-s, Crnadak.
Dushan Janjiq, analist politik dhe sociolog nga Beogradi, thekson se CIA nuk diskuton politikë.
Politika dhe të dhënat
“Gjokica e imagjinon politikën ashtu siç sillet Dodik. Ajo u soll në vëmendjen e tij shumë kohë më parë. Ai nuk mund të luajë me ato shaka. Veprimet flasin. CIA nuk diskuton politikën, CIA informon për të dhënat që ka (…) Momenti që Dodik nuk mund ta kuptojë, sepse logjika e tij nuk e lejon, është momenti i duhur për të pastruar Ballkanin nga ndikimi rus. Thjesht, gjërat në Gaza dhe Ukrainë nuk po shkojnë siç kishin shpresuar Dodik, Vuçiq e të tjerë”, thekson Janjiq.
Ai shton se të gjithë kanë një arsye për të heshtur dhe për të kërkuar falje si Djokice dhe kanë një arsye për të shlyer borxhin ndaj vetë CIA-s.
“Karrierat që bëhen ashtu siç i kanë bërë, përfundimisht duhet të paguajnë. Tani ka ardhur CIA, nesër vjen shërbimi federal, pasnesër MI6. Atëhere shkon te të gjithë vetëm për të qenë në pushtet, i premton të gjithëve gjithçka, nuk i jep asgjë. Pra, ka ardhur koha që kur vjen puna te Amerika, të ndalojë së toleruari debitorët e saj dhe të përpiqet maksimalisht, e kam fjalën tani për CIA-n, sepse drejtori nuk do të dërgohej publikisht për këtë operacion, për të bërë një marrëveshje me debitorët kur mund të paguajnë”, thotë Janjiq.