Telenews

Origjina e bukës, kur u zbulua dhe ku

origjina-e-bukes,-kur-u-zbulua-dhe-ku

Buka është në mesin e ushqimeve më të përdorura. Nuk ka shumë përbërës. Miell, ujë dhe pjekje në zjarr. Historia e saj është shumë e hershme.

Buka, sipas të dhënave historike, nisi të punohej rreth 8.000 vjet para Erës së Re në Egjipt.Querni ishte mjeti i parë i njohur për bluarjen e drithit, që më pas u përdor ekskluzivisht për gatimin e bukës, thuhet në artikullin e “lyonbakery”.

Pos Egjiptit, edhe një numër i madh vendesh asokohe e nisën gatimin e bukës, megjithëse mënyra e gatimit dallonte nga vendi në vend.

Romakët, kur e shpikën mullirin me ujë rreth vitit 450 para Erës së Re, bukën e konsideruan si formë arti në kuzhinë. Ajo përdorej nga shtresat e larta.

E në mesjetën britanike, gatimi i bukës u bë simbol i statusit të lartë. Klasat e arsimuara e konsideronin bukën e bardhë si ushqim elitar, ndërsa shtresat e ulëta, mjaftoheshin me thekër, krunde apo bukë të zezë e jo të pjekur mirë.

Persianët gjithashtu janë futur në histori për pjekjen e bukës. 600 vjet para Erës së Re, bënë revolucion duke shpikur mullirin me erë për bluarjen e drithërave. Ata gatuanin edhe ushqime të tjera me drithin e bluar.

Revolucionin kyç në historinë e njerëzimit e bënë zviceranët. Në vitin 1934 shpikën mullirin me rul (që përdoret edhe sot me disa modifikime shtesë, v.j.), ku përveç shtypjes së kokrrës së drithit, mulliri edhe e hapte atë, duke e ndarë nga endosperma, embrioni dhe krundet.

Nga shekulli i 20-të, përbërja e bukës pësoi ndryshime. Në lojë u futën kimikatet, me qëllim që jetëgjatësia e bukës të rritet. Mielli u përpunua nga industritë ushqimore, duke i detyruar autoritetet që ta urdhëronin shtimin e mineraleve dhe vitaminave.

Më 1970, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si pasojë e ndryshimeve në përbërës, konsumi i bukës shënoi ulje. U ngrit vetëm 10 vjet më pas, kur furrtarët iu kthyen “rrënjëve” për të prodhuar bukë artizanale, më të shëndetshme e pa kimikate.

Aktualisht në botë janë të njohura mbi 100 lloje të bukës.

Të ngajshme

Një shëtitje në ‘botën e absurdit’| Fotografi që mund të lënë të hutuar edhe ‘mendjet më të ndritshme’

Donat Hashani

Si të kaloni shumë mirë në një fluturim me këto mënyra të thjeshta dhe të zgjuara

Genc Gerguri

Biseda në jaht e Ismail Qemalit e Ferit Pashë Vlorës

Portali Telenews